Rạng sáng 24/07/2026 (giờ Hoa Kỳ), biện pháp thuế quan mới theo Mục 301 Đạo luật Thương mại 1974 chính thức có hiệu lực, áp lên hàng hóa của 60 nền kinh tế bị cáo buộc chưa kiểm soát hiệu quả hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Việt Nam nằm trong nhóm chịu mức thuế bổ sung cao nhất — 12,5%. Dưới đây là bản chất biện pháp, các trường hợp miễn trừ, và trọng tâm là tác động tới gỗ và sản phẩm gỗ — nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Hoa Kỳ.

1.Bối cảnh

Ngày 23/07/2026, Tổng thống Hoa Kỳ ban hành sắc lệnh yêu cầu Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) áp thuế theo Mục 301 đối với 60 nền kinh tế mà Hoa Kỳ cho rằng đã không ban hành hoặc không thực thi đầy đủ lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Mức thuế được chia hai bậc: 17 nền kinh tế chịu 10%; phần còn lại — trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Brazil và Nga — chịu 12,5%. Với Việt Nam, mức thuế bổ sung 12,5% áp cho toàn bộ sản phẩm, trừ các trường hợp được loại trừ nêu bên dưới.

Thời điểm hiệu lực: Hàng hóa được đăng ký nhập khẩu để tiêu dùng, hoặc rút khỏi kho ngoại quan để tiêu dùng, từ 00:01 sáng (giờ miền Đông) ngày 24/07/2026.

2.Các sản phẩm được loại trừ (Exemptions)

Theo thông báo của USTR và các Phụ lục kèm theo, những nhóm sau được miễn khỏi mức thuế bổ sung 12,5%:

(a) Tài liệu thông tin (informational materials), hàng viện trợ/quyên góp (donations), và hành lý mang theo người (accompanied baggage).
(b) Hàng đã chịu thuế theo Mục 232 (Section 232) — ví dụ sản phẩm nhôm, thép và một số mặt hàng nội thất gỗ thuộc diện Mục 232 (chi tiết ở Mục 3 và Phụ lục 1).
(c) Nguyên liệu thô thiết yếu, nhằm tránh thiếu hụt nguồn cung nội địa tại Hoa Kỳ.
(d) Các mặt hàng có nguy cơ gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn nền kinh tế Hoa Kỳ, hoặc không thể nuôi trồng/sản xuất đủ số lượng tại Hoa Kỳ hay thay thế từ nguồn khác.

3.Sản phẩm gỗ nào đang chịu thuế Mục 232 (và do đó được loại trừ)?

Một số mặt hàng nội thất gỗ hiện đã nằm trong diện thuế Mục 232 — cụ thể là ghế gỗ bọc đệm, tủ bếp và tủ chậu rửa phòng tắm. Vì đã chịu Mục 232, các mặt hàng này không bị áp thêm thuế 12,5% theo Mục 301. Danh sách mã HS chi tiết xem tại Phụ lục 1.

4.Nhận định

Sau khi mức thuế tạm thời 10% (áp dụng 150 ngày, theo Mục 122) hết hiệu lực đúng thời điểm 00:01 EDT ngày 24/07/2026, Hoa Kỳ lập tức thay thế bằng biện pháp Mục 301 ở mức 12,5% với Việt Nam và nhiều nền kinh tế khác.

Diễn biến này cho thấy hàng rào thuế quan với hàng Việt Nam không giảm mà chuyển hình thức — từ biện pháp cán cân thanh toán tạm thời sang công cụ Mục 301 mang tính “cấu trúc” và gắn với điều kiện chính sách (mức độ thực thi lệnh cấm lao động cưỡng bức). Trong thời gian tới, Hoa Kỳ có thể mở rộng sang các công cụ khác như thuế dư thừa công suất (overcapacity) và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với hàng nhập khẩu từ Việt Nam.

Áp lực buộc Việt Nam hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường thực thi kiểm soát hàng hóa liên quan lao động cưỡng bức đang rất lớn — đây là điều kiện để Hoa Kỳ xem xét điều chỉnh biện pháp trong tương lai. Đáng chú ý, Việt Nam đã ban hành nghị định mới trong tuần này quy định chi tiết hơn về cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức — một diễn biến cần theo dõi sát.

📑Phụ lục 1 — Các sản phẩm gỗ được miễn trừ

Danh mục mã HS đang chịu thuế Mục 232 (do đó được loại trừ khỏi thuế Mục 301 12,5%), theo Phụ lục của USTR:

Bài viết mang tính thông tin, cập nhật đến ngày 24/07/2026, và không thay thế tư vấn pháp lý hoặc hải quan chính thức. Việc phân loại HS và mức thuế áp dụng thực tế do Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP) quyết định. Doanh nghiệp nên xác nhận mã HS và nghĩa vụ thuế với chuyên gia trước khi ra quyết định kinh doanh.